2007 is een belangrijk jaar in Guatemala. Niet enkel omdat het tien jaar geleden is de vrede werd getekend, maar ook omdat er in september verkiezingen zijn. Niet enkel de leden van het parlement of het congres worden herkozen, maar ook een nieuwe president.Net voor ik naar België reisde in maart, werd het nieuws gelanceerd dat de inheemse Nobelprijswinnares Rigoberta Menchu zich ook presidentskandidaat stelt. Het hing al een eindje in de lucht, maar nu was het definitief. Ze kiest voor de vrij jonge partij Encuentro Por Guatemala van de congressiste Nineth Montenegro. In deze regering van Berger (GANA) was de goodwill-ambassadrice voor de vredesakkoorden. Wat ze daar van heeft terecht gebracht, weet ik eigenlijk niet zo goed. Maar bon, haar kandidaatstelling zou een nieuw elan geven aan de verkiezingen. Er doet voor de allereerste keer een vrouw mee én dan nog een inheemse! In de recente peilingen ligt ze hopeloos achterop, ze haalt nipt 3% van de stemmen.
Ik hoorde dat ze de voorbije zondag in Cobán het startschot zouden geven voor hun campagne in Alta Verapaz. De dag voordien had ik Marta Macz aan de lijn, de vrouw van Fons en ze vertelde me trots dat ze op de tweede plaats staat van de lijst van Rigoberta voor het congres voor de partij voor de regio van Alta Verapaz. Een reden te meer om gewapend met mijn fototoestel gisteren naar het Parque Central te trekken om er de sfeer op te snuiven en wat fotos te nemen (had ik beloofd aan Marta).
Ik had net ook Silvie, Jose Miguel en hun zoontje Viktor
uitgenodigd om te komen lunchen gisteren en zo ik had eens een heel aangename zondag. Het leuke wil dat Silvie in dezelfde lagere school en middelbare school heeft gezeten als ik, maar dan wel tien jaar eerder. En zo hebben we ondermeer wat gekletst over die (voor mij minder leuke) leerlingentijd.De voorbije twee weken heb ik vooral mijn tijd in Cobán doorgebracht. Daarom heb ik de draad van de Q’eqchi’ lessen weer opgenomen. Deze
keer heb ik wel een leerkracht gevonden die elke voormiddag drie uurtjes les kan geven.
Jammer dat ik dat niet van in het begin heb kunnen doen, dan zou ik nu al een veel gevorderde kennis hebben van die taal.De voorbije vrijdagen heb ik wel elke keer in Nimlahakok doorgebracht. Daarvoor moest ik steeds om 4u30 uit de veren en dan met mijn pijnlijk staartbeen de twee en een half uur durende rit trotseren. Elke tumulo (bult) was er één te veel en tijdens de uur en een half durende trip op de aarden weg heb ik bijna mijn kaken kapotgebeten van de pijn.
Dat pijnlijke staartbeen is nu bijna genezen, maar nu heb ik iets anders voor!
Van de laatste trip naar Nimlahakok heb ik blijkbaar een vlooi of twee meegebracht. En die geraak ik maar niet kwijt! Ik heb al twee maal mijn lakens vervangen, alle kleren naar de wasserette gebracht, elke keer gedoucht met heet water … maar toch bespeur ik regelmatig nieuwe beten. En, ik zweer het jullie, er is niets dat meer jeukt dan vlooienbeten!
Ik hoop dat ik ze een dezer toch kwijtspeel, want volgende week heb ik eens ganse week gepland naar de dorpen. Dat zal wat worden. Volgende zaterdag ga ik met Manuel mee naar een ceremonie in Samac. De coöperatief van Samac is voor verschillende dingen erg gekend, maar toch vooral omdat tijdens de burgeroorlog quasi alle mannen burgerwachten (pac) waren en zij door het leger werden gebruikt om te gaan ‘jagen’ op die mensen die de bergen waren ingevlucht in de streek van Xalab’e en Chama Grande. Al van in het begin wil ik hun kant van het verhaal horen, want hier in Guatemala wordt er heel vaak in zwart-wit termen over de pac gesproken. Niet enkel de regering – dat is logisch, zo verdelen ze nog meer de mensen – maar ook de (internationale) ngo’s willen eigenlijk niets weten van die pac. Nochtans (zie eindconclusies van het rapport van de Comisión para el Esclarecimiento Histórico en van het Remhi) weten we allemaal dat de overgrote meerderheid van deze pac, verplichte daders zijn. Het was meedoen of zelf vermoord worden door het leger. En als criminologe vind ik het onbegrijpelijk dat er met deze verplichte daders ook niet wordt gewerkt zoals met de slachtoffers. Blijkbaar zijn er velen van overtuigd dat die pac geen trauma’s hebben, geen rancunes hebben, enkel hele slechte mensen zijn. Trouwens als je écht naar verzoening wil streven, moet je wel beide partijen in dat proces betrekken … niet?!?
Tja, gelukkig hoor ik hier in het veld genuanceerdere geluiden. En via Manuel wil ik dus in contact komen met die ex-pac en hun vragen mee te werken aan het onderzoek. Ik hoop dat ik een positief antwoord krijg.
De dinsdag (22 mei) trek ik dan met Manuel, Juan Guillermo, Fons en nog anderen van Chicoj Raxquix naar Xalab’e. Voor diegene die mijn weblog reeds van in het begin volgen … dat dorp met dat kruis dat op meer dan 6u wandelen ligt. De woensdagavond wordt er een ceremonie gehouden en de donderdag wandelen Manuel, Juan Guillermo en ik nog door tot in Sachal. En vrijdag keren we normaal gezien terug. Het zal een weekje worden waar ik meer ga wandelen dan ga slapen. Want ceremonies vinden altijd s’ nachts plaats tot de zon opkomt.
Maar eerst heb ik nog een andere belangrijke afspraak. Morgennamiddag ga ik naar Chisec (anderhalf uur rijden), want woensdagochtend neem ik een groepsinterview af van een aantal weduwes. Doña Candelaria, die ik reeds heb geïnterviewd en die ook heeft geparticipeerd aan mijn taller, leidt een kleine weduweorganisatie. En zij heeft, normaal gezien, een aantal weduwes opgeroepen om deel te nemen aan dat groepsinterview. Het interview gaat door in haar huis en haar dochters zullen de maatijd koken. Ik neem de groenten en zo mee van hier, want blijkbaar is het daar wat duurder. We zullen zien, hoe dat afloopt.
Ik hou jullie op de hoogte.
Ciao
Lieselotte
Geen opmerkingen:
Een reactie posten