Beklimming Acatenango (3979m)

In december had ik me zelf enkel dagen vakantie beloofd. Normaal gezien was ik van plan om 2 weken naar Costa Rica te reizen, maar dat heb ik maar uitgesteld tot volgend jaar.

Van 6 tem 8 december werd er in de hoofdstad een internationaal seminari georganiseerd over de situatie van het inheems recht in het land. Het leek me ideaal om na zo'n weekje hoofdstad eens wat frisse lucht te scheppen op enkele vulkanen van Guatemala.

Maandag 11 december hadden we om 8u afgesproken aan het bureau van het reisagentschap, ik was benieuwd naar mijn medestappers. Uiteindelijk zouden we een klein groepje zijn. Enkel ik en twee mannen uit Londen zouden voor drie dagen de trip doen. Zij hadden zich wel een drager veroorloofd waardoor ze enkel een dagrugzakje moesten dragen. Ik daarentegen mocht mijn eigen rugzak van zo'n 10 kilo dragen. Pfff ... dat zou afzien worden.

Na een rit van een uur, vertrokken we rond 10u vanuit het vertrekdorp. De gids had ons verteld dat we de eerste dag bijna 2000 meter moesten stijgen. We vertrokken vanop 2000 meter en het eindpunt was de top van de dode vulkaan Acatenango op 3979m. De gids vertelde ons ook dat de twee lastigste momenten het eerste uur en het laatste uur waren ... en hij had gelijk.

Ik ben twee gestorven op die vulkaan!
De merde van vulkanen is dat de ondergrond
vrij zanderig en korrelig is en naar mate je hoger geraakt, hoe zanderiger de ondergrond wordt. Daardoor, zeker aan de top , zet je twee stappen en glijdt je er drie naar beneden!


Persoonlijk heb ik liever trektochten die gelijkdelijk aan opbouwen en stijgen. Maar hier was dat dus niet het geval: onmiddellijk en 5u30 min lang stijgen!

Tijdens het eerste uur stegen we heel snel en zagen we het vertrekdorp steeds kleiner en kleiner worden. Na een eind door een groene zone te hebben geklomen, belandden we in de zone van de dennebomen. Eenmaal die zone uit, werd het pad minder en minder duidelijk en steeds zanderiger.

Nadat de kuiten en de dijspieren reeds de eerste
vermoeidsheisverschijnselen begonnen te tonen, moesten we nog het zwaarste en stijlste stuk van de beklimming startten. Op die helling ben ik een tweede keer gestorven. Hier werd mijn uithoudingsvermogen echt op de proef gesteld!





Eenmaal we het stijle zandstuk hadden beklommen stond ons nog een rotsgedeelte te wachten vooraleer we de top bereikten. Ondanks dat ik als enige - behalve de gids en de drager -een rugzak droeg, kon ik nog vrij goed mee.

Na vijf en een half uur stijgen bereikten we de top rond 16U30. En het was er prachtig! Heel erg koud maar zalig, het was net of je op een maanlandschap aan het wandelen was.

Prachtige zichten vanop de Acatenango

De krater is immens. In het midden ervan hebben we onze tenten opgezet, zodat we toch wat beschut waren tegen de wind. Daarboven was het echt ijkoud. S' nachts is de temperatuur zeker tot onder nul gedaald ... wat een geluk dat ik mijn thermisch ondergoed mee had!

Ondanks dat december normaal gezien hét beste seizoen is om de vulkanen te beklimmen omdat het dan zacht weer is en normaal niet bewolkt ... waren toch behoorlijk wat wolken toen we rond 17u de top bereikten.

Vanop de Acatenango heb je een prachtig zicht op de vulkaan Fuego. Deze vulkaan spuuwt regematig nog lava (aan de achterkant van waarvan wij stonden), maar ook water en rook. Soms maakt hij zelf een overdonderd lawaai bij zijn erupties. N a zonsondergang hebben we nog een uur achter een enkele rotsen zitten wachten op een nachtelijk eruptie, maar na 21u uur hielden we het voor bekeken en kropen we onze tent in.


Als je goed kijkt naar de foto hieronder kan je op de achtergrond de kustlijn van de Stille Oceaan zien dat de natuurlijk zuidgrens van het land vormt. En op de foto hiernaast kan je het Atitlan meer zien! (3u rijden van Antigua)





















Na een ijkoude nacht - het condenswater in de tent was bevroren! - hebben we toch de moeite gedaan om rond 6u s' ochtens weer de randen van de krater te beklimmen voor de zonsopgang ... en het was precioso, lindisimo!
Maar na een kwartier ben ik toch weer mijn tent op gaan zoeken, want mijn vingers waren bevroren. Ik kon geen foto's meer trekken van de koude!! De vulkaan op de foto van de zonsopgang is de Agua die de koloniale stad Antigua omringt.

Afdaling Acatenangco, beklimming Fuego en eindafdaling

Dinsdag 12/12
Eenmaal we voldaan waren van de vele prachtige verzichten en onze tenten weer waren ingepakt, begonnen we aan de afdaling van de Acatenango. Op nog geen uur stonden we beneden!! Het was een ware afdaling in 007-stijl: door de korrelige ondergrond skieëden we zigzag tussen de rotsen en dennebomen
naar beneden. Met die rugzak op mijn rug, was die afdaling (afdaalflank van de Acatenango) een ware evenwichtsoefening .Niet simpel! Na een uurtje glijden belandden we op onze campementplaats dat gelegen was in de glooiing van de Acatenango vulkaan en de Fuego vulkaan. Aan de ene kant konden we de flank zien van de Acatenango die we net hadden afgedaald en aan de andere kant zagen we de eerste flank van de Fuego. Eenmaal wat bekomen van de afdeling, begonnen we me de beklimming van de Fuego. Deze vulkaan kan je wegens veiligheidsredenen niet beklimmen tot aan de top. Af en toe spuwt hij nog water, rook en lava. De bedoeling was om te klimmen tot waar de lava maximun komt. Maar na 20 min stijgen was ik pompaf. Ik voelde mijn spieren bij elke stap dat ik zette en omdat ik wistg dat we de volgende dag nog eens een afdaling van 4u voor de boeg hadden, staakte ik mijn beklimming. Ik was tot aan de helft geraakt van het dennebos. Ook had ik het voorgevoel dat we daar boven toch niets konden zien. Reeds vanaf de tenten zagen we dat de top volledig in de mist zat en er stak af en toe een felle windstoot op.
(Eerste flank van de Fuego)
Eenmaal terug aan de tenten heb ik me neergevleid op mijn matje aan de voortent en daarna heb ik het záligste uur van de voorbije vijf maanden beleefd. De zon brande fantastisch en de doodse stilte werd enkel verstoord door verwindstoten die tussen de twee flanken van de vulkanen raasde, maar dat geluid gaf je het gevoel alsof je aan het strand lag en je de branding hoorde. Dat was puur relaxen! Na goed uurtje stonden mijn mannelijke collega's trekkers al weer beneden en mijn intuïtie had me niet verraden: boven was het enorm windering en alles zat in de mist ...

Na het middageten was het luilekkeren want er stond niet meer op het programma. Jammer dat ik dat niet wist, anders had ik één van mijn romans meegebracht.

S' avonds staken we een kampvuur aan en om 21u lagen we al weer in bed.
Doordat we duizend meter lager lagen, was het s' nachts niet zo koud als daar boven.

(één van de kloven)

Woensdag 13/12

Rond 8u30 was het campement opgebroken en begonnen we aan onze finale tocht. Eerst moesten we een goed anderhalfuur nog langzaam klimmen op de flank van de Acatenango. Daarbij staken we verschillende kloven over, wat weer een behoorlijke fysieke inspanning was want het was eerst afdalen en dan weer stijl omhoog. Tijdens die flankwandeling hadden we prachtig zicht op de Fuego die zich geleidelijkaan helemaal liet ziet en op de Agua vulkaan dicht bij Antigua. Ook de verzichten waren prachtig.
Eenmaal het op en neer wandelen voorbij was, stond ons nog een afdaling van een goeie twee urr op de Acatenango (nog een andere flank) te wachten. De knieën werden voor de laatste maal getest ... De afdaling was deze keer geen glijpartij, maar een waarbij je je echt moest concentreren of je lag voor je het wist op je gat of op je neus! Deze afdeling was door een stuk groen dat me deed herinneren aan de wilde groene vegitatie van de Verapaces. Na twee uur stonden we weer aan de hut waar we de maandag nog hadden uitgerust.


Na een half uurtje doorbijten en we stonden weer aan het vertrekpunt.

We waren allen tevreden dat we het weer hadden 'gehaald' en we konden trots kijken naar de Acatenango die weer in de mist zat.

Ik was heel tevreden met de trekking, maar het had me toch veel krachten gevraagd. Ik heb zeker nog 2 dagen rondgelopen met een algemeen zwaar en loom gevoel in mijn spieren. En ik had een gezicht als een rijpe tomaat! Ik was vergeten dat op 3000 meter de zon wel veel straffer en ik had er nooit bij stilgestaan om iets van zonnecreme mee te nemen.

Goudsbloemzalf is een fantastisch middel! Na een dag was mijn tomatenkleur weg en het vervellen viel best nog mee.

Na lekkere middagmaal in de Condessa in Antigua nam ik diezelfde dag nog een microbusje naar het huis van Raquel in de hoofdstad. Die avond heb ik al slapend met haar nog de nieuwe evoluties in mijn onderzoek besproken. De donderdag was het weer vijf uur bussen naar Cobán .... gedaan met de vakantie!

ps: de groepsfoto wil er weer niet op ...

Las Conchas (bijgewerkt)

De tijd gaat vlugger voorbij dan ik eingelijk soms zou willen. Op datum is het net een maand geleden dat ik samen met de Spanjaard Rafael en de Guatemalteek Giovannie de zondagnamiddag richting Las Conchas reed. Een Q'eqchi' gemeenschap dat op zo'n anderhalf uur rijden van Cobán ligt. Het eerste stuk van de weg is mooi geasfalteerd en slingert je door de groene heuvel van Alta Verapaz, daarna moet de je aarden weg op die je naar Playa Grande leidt, een dorp aan de grens met de Ixcan. Terwijl tijdens dat laatste stuk weg de rubberplantages met de ananas en palmbomenplantages worden opgevolgd, wordt je behoorlijk dooreen geschud door de vele putten in de stoffige weg. Rafael woont en werkt sinds vier jaar in Las Conchas voor een Spaanse religieuze organisatie en in die tijd is hij er ondermeer in geslaagd om in het dorp een middelbare school op te starten. Jongeren van in de regio kunnen er zo cursussen typpen, snit en naad en houtbewerking volgen. Zoals ik al ergens anders heb geschreven is Las Conchas eingelijk een oude finca die opgekocht is geweest door de Katholieke Kerk, met geld van een bevriend groepje Italianen, om er huisvesting te bieden aan 39 families zo'n 15 jaar geleden. Elke familie had tijdens de oorlog jarenlang in de bergen overleefd op de vlucht voor het leger. In Las Conchas kregen de families van 12 verschillende gemeenschappen afkomstig een nieuwe start. Elke familie kreeg een gelijk lapje grond om te verbouwen en er was gemeenschapgrond voor een educatief centrum, schooltje en kerkje voorzien.
Met mijn verblijf in het dorp wilde ik mijn leerboeken Q'eqchi' eindelijk eens omzetten in praktijk Q'eqchi'. Via Fons kon ik in het huis van de familie van Juan Lopez verblijven. Ik kon ook wel in het gebouwtje van Rafael onvernachten waar ik een bed met matras en een badkamer zonder stromend water ter beschikking kreeg, maar ik wou 'inleven', zoals ze dat dan heten.
Don Juan en Doña Christina hebben samen vijf kinderen: Miguel, Chahim, Marta, Julio en Rafa. Ze wonen allen samen in een huis gemaakt van houten planken met twee vertrekken: een 'living' en een 'keuken'. De enige meubels die de living bekleeden zijn een houten bed zonder matras en een grote tafel met enkele plastiek stoelen. Tussen de living en de keuken is een tussenschot waar nog een twee gelijkaardige bedden staan. Het keukengerei bestaat uit enkele zwartgeblakerde potten, twee zelf gemaakte tafels, een stenen maalsteen en in het midden één kookvuur. Las Conchas behoort tot de warme streek van Alta Verapaz, maar s' avonds was daar niet van te merken! Tegen de avond begon de koude het huis met zijn vele spleten binnen te dringen. Verwarming hebben de mensen niet en vele dikke kleren of dekens ook niet. Dus vele van die kinderen worden vrij vlug ziet met die koude snachts. Mijn slaapzaak hield me net genoeg warm! (Cacaoboom)
Gelukkig konden we ons steeds s 'avonds met z'n allen lekker verwarmen aan het kookvuur. Het was net de periode van de cardemonpluk en de kinderen waren thuis want het hier nu grote vakantie. Mijn bioritme onderging een volledige transformatie tijdens die week. In de dorpen gaan de mensen door de donkerte (de mensen hebben er geen electriciteit of water) vroeg slapen (20u) en staan ze ook vroeg op (4u30). De kinderen en ik mochten gelukkig blijven liggen tot een uur of zes! Als de man vroeg naar het veld trekt om er daar de ganse dag te werken, staat de vrouw vroeger op om het eten (toritillas en bonen) klaar te maken zodat hij het kan meenemen. Overdag hou je je bezig met het eten klaar te maken, te babbelen met mensen die voorbijkomen, water halen aan de gemeenschappelijke kranen, je te gaan wassen in de rivier en ondertussen ook kleren te wassen. Eerst wou Don Juan me niet meenemen naar het veld ... oeee dat is te ver en te zwaar. Maar toen ik hem de plaatsen zei waar ik al geweest was, nodigde hij me s 'andersdaagsom me te gaan naar zijn veld. Samen met Chahim, Julio en Marta trokken we naar zijn veld. Dat is natuurlijk niet zo makkelijk te bereiken als in de westvlaanders! Via glibberige paden die de cardemonvelden doorkruisen, belandden we na een uurtje aan zijn bananenplantage die aan de rivier lag. Om de drie maanden moet hij dat stuk 'kuisen' waarbij alle onkruid tegen de vlakte gaat en de jonge planten weer ademruimte krijgen. Wij zochten natuurlijk de rivier op waar we met z'n alleen een heerlijke duik in namen!

Via die tochten leerde ik onder meer hoe de plant eruit ziet waarvan de wortel de gemberkruid is (mooie rode bloem trouwens!), maar ook dat de cacaonoot eingelijk in een vrucht zit. Als je die vrucht kapotslaat zie je de vele cocaonoten zitten in een witte vlies ... en die heeft een heerlijk tropische smaak!! Nadat we zeker 10 vruchten hadden kapotgeslaan om wat te kunnen sabbelen op de witte vliezen waarin de noten zitten, hadden we een bergvol noten verzameld. De cacao is vrij kostbaar (10 quetzal voor een libra) en wordt steeds gebruikt bij ceremonies. De gedachte dat onze fameuze pralines gemaakt worden van cacaonoten waarop men eerst wat zit te sabbbelen ... rare gedachte.

Speelgoed hebben de kinderen hier niet, maar amuseren doen ze zich rot. De natuur is hier een ware jungle waar ze op verkenningstochten trekken, van stenen die de vorm hebben van een maalsteen maken ze moddertortillas, de lege blokjes gebruiken ze als doel om mee te sjotten en vader tijdens de vakantie helpen met de cardemonteelt vinden zij in elk geval geen kinderarbeid.

(Chahim en cardemonplant)
De gastvrijheid is hier echt wel groot, het weinige dat de mensen hebben gaan ze met je delen. Natuurlijk moest ik ook op visite bij de getrouwde dochter, de grootmoeder ... en telkens wer me wel wat eten voorgeschoteld .... Vermageren doe je niet in de dorpen! En zo kan ik als geen ander al in het Q'eqchi' zeggen hoe lekker het eten wel is! In de dorpen is het eten wel zeer eentonig: bonen, tortilla's, soms eens kippensoep. Maar groeten eten ze niet en fruit eten ze als ze een appelsienenboom hebben.
(Marta en Julio)

Ik heb mooie herinneringen aan mijn verblijf in het dorp. Ik heb veel Q'eqchi' gehoord en ook af en toe gesproken. Met die kleine mannen bouw je rap een band op en ook met Don Juan en Doña Christina kon ik het vinden. Het was de eerste maal sinds mijn verblijf in Guatemala dat ik een familiegevoel had. En dat was leuk!
Het minder leuke aan het verblijf was dat ik terugekeerd ben met een lichaam bezaaid met vlooienbeten. Zo erg had ik het nog nooit gehad! Die vieze qwasi onzichtbare beesten vonden hun ontdekkingsreis heel leuk!

Ciao Lieselotte

weblog

Best vrienden,

Het was mijn bedoeling om op deze koude en regenachtige zondagmiddag eens mijn weblog bij te werken. Maar natuurlijk is er een kink in mijn plan gekomen .... Morgenochtend zou ik voor een week vertrekken naar een Q'eqchi' gemeenschap voor een taalbad ... maar Rafael, de Spanjaard weermee ik zou meerijden, kwam me deze middag zeggen dat hij al vandaag om 15u zou vertrekken .... daar viel mijn zondagplan in het water ... Ik had nog andere dingen geprogrammeerd voor vandaag ...

Ik heb wel al de foto's en de de uitleg over mijn trip naar Mexico erop kunnen plaatsen en ik ben er na veel geduld ook ingeslaagd om de foto's van de week van 30/10 tem 03/11 erop te zetten ... op de uitleg gaan jullie nog een weekje moeten wachten. O ja, jammer genoeg heb ik niet alles cronologisch kunnen downloaden waardoor alles wat door mekaar staat...

Maar wat jullie zien is een fotoverslag van de overhandiging van het boek van Fons Huet aan 2 dorpen. Het boek, totnogtoe enkel in het Q'eqchi', is de neerslag van een lang en diepgaand onderzoek over 20 verschillende gemeenschappen die jaren in de bergen hebben geleefd op de vlucht voor het leger. Het boek representeerd dus het collectieve geheugen: de oorlog, de vlucht en de terugkeer van de vele vluchtelingen.
De overhandiging ging gepaard met de nodige festiviteiten en ceremonies. Q'eqchi' kenners herkennen alvast de wa'tesink en de mayejak.
Maar daarover meer later ...

Veel kijkgenot!

Vele groeten
Lieselotte

Sahakok (bijgewerkt)

Herdenking Sahakok
12 jaar geleden werd op een berg dichtbij de gemeenschap Sahakok een immens groot kruis opgericht ter nagedachtenis van de mensen die in die streek het leven hebben gelaten tijdens de bloedige jaren van de burgeroorlog. Aan beide zijden van het kruis werden marmeren gedenkplaten geplaatst die samen de meer dan 900 namen vermelden van de slachtoffers.

Sinds de oprichting van het kruis wordt elk jaar op 3 november een ceremoniële herdenking gehouden. Dit jaar werd tijdens deze herdenking ook het boek van Fons Huet ingehuldigd en gegeven aan de verschillende vertegenwoordigers van de gemeenschappen. Door de combinatie van deze twee gebeurtenissen was dus veel volk van de omringende dorpen naar Sahakok afgezakt. De festiviteiten begonnen de donderdagavond met een christelijke viering. De viering werd vooraf gegaan van een wa'tesinq (= letterlijk: het te eten geven van de offers) van de offers die tijdens de mayejak zullen worden gebruikt om het vuur aan te steken. Maar zoals je kan zien op de foto's worden ook de boeken

van Fons ingewijd.

Na de mis weerklinkt dan het doffe getrommel van de tambor en de fluit in een houten kerk die tot aan de nok is gevuld (oeps de foto met de tambor is precies weg?). Ondertussen zijn de meeste kleine mannen al in slaap gevallen op de grond en moet je opletten waar je je voeten zet ....(in België zou dat pedagogisch en medisch totaal onverantwoord zijn!),maar ze zijn er toch bij hé. Ik vraag me dan steeds af wat die kinderen dan van al die rituelen en ceremonies denken? Het aanchouwen ervan moet zeker erg stimulerend werken voor hun verbeeldingsvermogen en fantansie. Als Eva en ik al knikkebollend op de trap van het altaar zitten, begint de avond pas echt op gang te komen! Vóór het altaar is een grote TV geplaatst die gans de nacht door video's die betrekking hebben op de oorlog zal afspelen. Via Fons heb ik tijdens die nacht nog iemand kunnen interviewen, de ex-regionale burgemeester van de streek. Op het einde van het gesprek wist hij me te vertellen dat hij nog in België geweest was in het kader van de stedenband dat de gemeente Herent heeft met Cobán en Cahabon!
Na een korte nacht worden alle genodigden verwacht in de grote gemeen-schapskeuken waar we een lekkere kom kippensoep, tortilla en tamal krijgen. Bij dit soort festiviteiten ga je nooit me een lege maag naar huis! Na het ontbijt trokken we met z'n alle naar de berg waar het kruis staat. De weergoden zijn ons niet gunstig gestemd dezer dagen. De voorbije nacht heeft het water gegoten en ook vandaag heeft iedereen een nylonplastiek bij de hand (voor regenjassen hebben de mensen geen geld). Bij de oprichting van het kruis 12 geleden hebben vele familileden houten kruisen gemaakt met daarop de namen van hun vermoorde geliefden. Ook dit jaar hebben alle overlevenden weer hun gedenkkruisen meegebracht. In het kleine ceremonieel centrum dat sinds kort op de berg staat wordt het boek van Fons voorgesteld en overhandigd. Zoals jullie kunnen zien op de foto's is reeds één wand van het centrum omgetoverd tot een levens grote muurschildering of mural die de aanvallen van het leger op de dorpen voorsteld - de reden waarom velen van hen de bergen zijn ingevlucht en zich daar jaren hebben schuilgehouden. Het werk is echter nog niet af. Er komt nog een mural over het leven van de vluchtelingen in de bergen en een mural over het moeizame proces van wederopbouw en wedersamenleven na de burgeroorlog.

Chicoj Raxkix

G














UUUUU