Chan Xaawil ... Maya Q'eqchi' voor: 'hoe zie jij de wereld?'. Tussen 2006 en 2010 schreef ik over mijn veldwerkervaringen bij Maya Q'eqchi' overlevenden van de 36 jarige burgeroorlog in Guatemala.
Nu woon ik in Ecuador en werk ik voor de Verenigde Naties.
Een andere wereld ... dus andere verhalen...

-All pics copyright L.Viaene -



zondag, februari 27, 2011

Op verkenning in de Andes (4)

Weekend 11-13 februari

Vrijdag 11 februari moest ik super vroeg uit de veren want om 5u ging de ingehuurde privé-auto me komen oppikken om samen met Melisa, stagiaire communicatie en Chris, Zwitserse student, naar Puyo af te reizen. Het stadje Puyo ligt op zo'n 5uur rijden ten zuiden van Quito  en is de toegangspoort dat het Amazone gebied van de provincie Pastaza. 
Onderweg ....
 
Die dag organiseerde UNESCO een workshop met enkele inheemse leiders uit die streek om samen met hen de internationale richtlijnen rond inheemse groepen die vrijwillig kiezen in isolatie te leven te bespreken (later schrijf ik daar wel es wat meer over). Iemand van ons bureau moest een korte introductie geven over internationale instrumenten voor inheemse volkeren en ik was die persoon. Ondanks de grote tijdsinvestering ( 2x 5u in de wagen) voor een presentatie van 20 min zag ik deze trip wel zitten. Ik kon eindelijk weer eens iets van het binnenland zien en ik wilde profiteren van deze rit om mijn weekend ergens in de buurt door te brengen.
Ik ben precies in Alta Verapaz in Guatemala!
Prachtig!

Meli, Chris en ikke

De laatste twee uur reden we trouwens doorheen een prachtig landschap van groene bergen gehuld in nevel met diep beneden een brede onstuimige rivier. Ik waande me in mijn geliefde Alta Verapaz in Guatemala. Zelfs de bloemen en planten zijn gelijkaardig.
Leuke fruitwinkeltjes onderweg



Puyo is de toegangspoort tot één van de Amazongebieden van Ecuador en ik had dus het plan opgevat om er het weekend door te brengen. Ik had gelezen dat er wel wat gemeenschapstoerisme is uitgebouwd in de regio dichtbij en zelfs enkele ecoprojecten. Maar het weer zat heel hard tegen: regen, regen en regen en de stad lag er erg troosteloos bij. Dus ipv in Puyo en omstreken te verblijven, koos ik ervoor om mijn weekend in Baños door te brengen.

Baños

De stadjes Puyo en Baños liggen amper op een uurtje van elkaar, maar de weg loopt door verschillende tunnels die dwars door de bergen gaan. Het zijn twee verschillende steden van culturele achtergrond en ook van klimaat. De regio rond Puyo wordt zowel bevolkt door Amazone volkeren als Quichua en heeft een tropisch klimaat: vochtig en warm. 

In Baños (1800 m) daarentegen wonen veel mestiezen en het Salasacas volk (Quichua) en geniet een zacht sub-tropisch bergklimaat.
Maar het stadje is vooral bekend voor zijn warmwaterbronnen die op de flanken van de Tungurahua vulkaan (5020m) opborrelen.

De stad en omstreken is bezaaid met verschillende openlucht thermaal zwembaden waarvan het mineraalgehalte zeer hoog is en bijgevolg geneeskrachtige werking heeft. Maar rondom Baños kan je ook prachtige wandelingen maken, raften, paardrijden, rapellen, .... Er heeft zich ook een ganse spa-industrie ontplooit in het stadje: allerlei massages, stoombaden, ... zálig (en goedkoop).

Toch iets bizars: religieuze relikwieën en kinderzwemspullen
Basiliek van "Onze Vrouwe Rosa van het Heilige Water"
Baños is ook erg populair onder de Ecuadoranen die hier niet alleen komen baden in de verschillende zwembaden, maar ook komen om er eer te bewijzen aan Nuestra Senora del Agua Santa. Volgens de inwoners worden er verschillende wonderen aan Haar toegeschreven en de muren van de Basiliek hangt vol met schilderijen waarop die verhalen worden afgebeeld.

Op zondag zit de kerk vol met opgetutte mesties vrouwen en mannen, buitenlanders op teenslippers en in zwemshorts, oude inheemse mannen en vrouwen, rondkruipende kinderen, ...
Onze Lieve Vrouwe redt een man die uit de kabelbaan valt tussen twee bergen omdat de kabel brak
Baños haalt ook regelmatig het (inter) nationale nieuws wanneer alle inwoners en toeristen moeten worden geëvacueerd wanneer de Tungurahua vulkaan uitbarst. Begin december 2010 was het weer zo ver .... de stad lag dagenlang bedolven onder een tapijt van grijze assen.


Bord met alle evacuatie-instructies voor het geval dat de vulkaan uitbarst ...
Goed om weten ;-)


Overal in de stad staan er richtingwijzers met de verschillende evacuatieplaatsen ... voor als het nog eens nodig is ...

De zaterdagochtend heb ik zálig genoten van een ritje te paard op de flanken van de Tungurahua vulkaan (5023m). Het was helaas vrij mistig, waardoor we niet echt hoog zijn geraakt.
Prachtig zicht op de overkant van de vallei  




Rivieren van lava en as hebben op bepaalde plaatsen de flanken uitgehold
 
Baños heeft ook wel leuke marktjes waar je cuy kan eten, rietsuikersap kan drinken en zoete melcochas kan snoepen.

donderdag, februari 17, 2011

Ra sa' linch'ool - mijn hart is triest

Mocht een Maya Q’eqchi’ me vandaag groeten met sa sa’ laach’ool – hoe gaat het met je hart, dan is mijn antwoord ra sa’ linch’ool – mijn hart is triest.

Sinds enkele weken is Ecuador, het land van de vulkanen, een vulkaantje rijker: mijn innerlijke ik is opengebarsten en spuwt alle opgekropte en opeengestapelde emoties en ontgoochelingen uit.

Ik wist dat het eraan zat te komen, alleen wist ik niet wanneer ik ging uitbarsten en van hoe diep alles zou komen. Net in de maand van de vriendschap en de liefde – toevallig? – ben ik mijn eigen emotionele grenzen tegengekomen: slapeloze nachten, hevige huilbuilen overdag en ’s nachts en veel gestotter. De signalen waren duidelijk. Net toen ik me min of meer gesetteld begon te voelen in mijn stek en ik écht enthousiast begon te worden over mijn nieuwe werk, liet mijn innerlijke ik duidelijk weten dat er nog enkele serieuze dingen hangende waren die ik niet kon blijven wegduwen.

Veranderen van werk en op hetzelfde moment dan ook nog eens van land –allemaal op mijn eentje- dat vraagt de nodige flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Kwaliteiten die ik normaal gezien wel bezit, als ik zo terugblik naar mijn levenswandel van de afgelopen 6 jaren. Neen, die veranderingen zijn niet de oorzaak van mijn trieste hart. Wat ik echter de laatste 6 maanden van 2010 heb moeten door-leven, daar zit de bron van mijn gekwetste en trieste hart: zware ontgoochelingen in mensen die erg apprecieer en ook graag zie.  Tijdens die laatste 6 maanden moest dan ook nog eens mijn doctoraat afwerken en dringend een andere job zoeken. Die twee belangrijke dingen heb ik voorrang gegeven en de rest op de achtergrond verdrongen … en dat is als een boemerang teruggekeerd naar mijn hart … maar wel keihard.

En zo laat ik me sinds enkele weken omringen door allerlei curanderos – genezers die er samen voor zorgen dat mijn trieste hart wordt gebalsemd en verzorgd.
Zo helpen mijn salsa en yoga-leraars ervoor dat ik alle verdriet eruit dans en beweeg (al weten ze dat niet). Via via heb  ik vrij vlug iemand gevonden die gespecialiseerd is in bio-energetische psychotherapie waar ik me goed bij voel. Via haar ben ik terecht gekomen bij een gekende doctor-homeopaat. Door mijn intense ervaringen bij de Maya Q’eqchi’ is voor mij een uitsluitende klassieke psychologische therapie en medische behandeling geen optie meer. Het Westerse medische en kennis model heeft zijn grenzen … dat is duidelijk … al wil ze dat natuurlijk niet toegeven. Maar het belangrijkste is dat ik me goed voel bij die zogenaamde ‘alternatieve’ geneeskunde.

Ik laat mij ook regelmatig onder handen nemen door mijn Spaanse vriendin-collega-buurvrouw die in haar vrije tijd ayurvedische massages geeft en reflexologie uitoefent. In de weekends probeer ik zo veel mogelijk te reizen om mijn nieuwe thuis te exploreren. Elke ochtend en avond kan ik ook uitkijken op de prachtige vallei en de omringende groene bergen. In de Maya Q’eqchi’ cultuur zijn Berg-Dal (Tzuultaq’a) één en duaal, net zoals het leven: de ups kunnen niet zonder de downs en omgekeerd.

dinsdag, februari 15, 2011

Op verkenning in de Andes (3)

Met enige vertraging een visueel verslagje van DEEL 2 WEEKEND 29-30 JANUARI. Ik heb wat problemen gehad met het uploaden van de foto's....
Zaterdag 29 januari heb ik samen met Nati de inheemse zaterdag markt van Otavalo verkend en er enkele leuke interieurspullen gekocht voor mijn nieuwe stek.

De familie van Nati heeft me de dag nadien, zondag 30 januari, meegevraagd op hun zondagse daguitstap. De streek rond Otavalo stond op het programma ... een uitnodiging die ik niet kon weigeren!

Tegen 8u vertrokken we met z'n allen uit Quito: Nati, papi en mami en de oom van Nati en ikke. Een eerste stop zou het krater meer zijn van Cuicocha dat gelegen is op het hoogste punt van het immense Cotacachi-Cayapas natuurpark dat ietsje ten noorden van Otavalo ligt. De weergoden waren ons gunstig gezind: de hemel was hel blauw waardoor we de ganse rit een prachtig zicht hadden op de Cayambe vulkaan.   

Vulkaan Cayambe (2850m)  in volle glorie.
Soms kan ik die ook zien vanuit mijn appartementje




Mmm, iemand zin in een cavia of kippensoep?
Het krater meer ligt op zo'n 3060m  en is omringd door enkele slapende vulkanen. Nati en ik hebben genoten van een aangenaam boottochtje op het meer. Van de bootsman leerden we onder meer dat er geen levend wezen in het meer zwemt en woont omdat het zuurstof gehalte nihil is. Enkel aan de oppervlakte laag is er zuurstof waardoor een forel het max 3 dagen uithoudt! Het meer zou een goeie 200 meter diep zijn. En net zoals in de Maya cultuur, leven de bergen en vulkanen ook in de inheemse Quichua cultuur. Ook hier hebben de bergen hun menselijke kuren en fratsen en deze krater is eigenlijk gevuld met de tranen van de treurende moeder Cotocachi vulkaan. Blijkbaar heeft haar zoon haar verlaten en haar heel erg gekwetst.


De middelste berg is de Cotacachi vulkaan (4944m)

Nati, haar papi en nonkel en ikke
aan de rand van het vulkanenmeer Cuicocha
Aan de voet van dit natuurpark ligt het dorp Cotocachi gekend om zijn lederwaren. Inderdaad, de hoofdstad is een aaneenschakeling van lederwinkels! Hier kom ik zeker nog eens terug ...

Het dorpje Cotacachi is befaamd voor zijn lederwinkels ....

Ja hier kom ik nog wel es terug om op mijn gemak
een toffe nieuwe lederen jas te zoeken. Maar welk kleur????
De derde stop van de dag waren de Meren van Mojanda die op zo'n 16km ten zuiden van Otavalo liggen. De weg ernaar toe is precies een ouderwetse Vlaamse kasseienweg ... Langzaam stijgend veranderde de omgeving van hevig en weelderig groene vegetatie naar dorre steppe.

Vanuit de auto zicht op de vulkaan  Fuya Fuya (4263m)
Toen we aankwamen was het behoorlijk kouder geworden, maar de omgeving is écht prachtig ... doodse stilte ... en dat op amper 2u rijden van Quito! De vader van Nati, in fervente bergwandelaar, wist me te vertellen dat er rond de meren en in de wijdere omgeving verschillende mooie trekkings mogelijk zijn .... mmmm, dat moet wel de moeite zijn!
Nati en ik
compleet desolate regio ... zálige stilte!!!



Uitzicht op de Otavalo vallei tijdens het terugrijden van de Mojando meren
Ook op de terugweg: een gastje houdt de auto's tegen met een zelf gemaakte slagboom en vraagt wat centjes als doorgang!
Klein maar creatief en ondernemend gastje!





Het San Pablo meer met op de achtergrond de Imbabura vulkaan
Een laatste stop was aan de ingang van het dorpje San Rafael, bekend om zijn wevers. Op de hoek van de straat verkochten ze die typische bamboe matten ... Herinneringen aan mijn verblijven bij de Maya Q'eqchi' borrelden op ... hoeveel keer heeft zo'n mat niet als bed gediend ...

Tja dat ontbreekt nog in mijn interieur!







De toegang tot het dorp wordt bewaakt door een prachtige inheemse man te paard

Het was een zeer aangename zondag die zelfs afgesloten werd met een heerlijke late middagmaal in een sjiek restaurant. Ik heb voor de eerste maal in Latijns-Amerika een heerlijke biefstuk friet met champignonsaus gegeten ... heerlijk!!!! Wat wenst een mens nog meer ;-) 
Nati is ook verzot op bergwandelingen, dus waarschijnlijk gaan we nog eens samen een stap in de Andeense  bergen zetten ...

zaterdag, februari 05, 2011

Op verkenning in de Andes (2)

Ik ben volop mijn eigen stek aan het inrichten en the place to be in Ecuador voor leuke inheemse interieurspullen is de Zaterdagmarkt van Otavalo.
Deze stad ligt op zo'n 2u bussen ten noorden van Quito en is gekend in gans Ecuador als dé inheemse markt van het land.
Samen met Natalia, een ex-stagaire van een ander UN agentschap en een jonge actieve Ecuadoriaanse, ben ik vorige zaterdag naar Otavalo getrokken op schattenjacht! Aangezien in de reisgids stond dat er tegen 10u de markt vol loopt van buitenlanders die gedropt zijn door van die grote toeristenbussen, zijn we vroeg uit de veren gekropen om vóór de menigte aan te komen. Maar het is duidelijk laag seizoen …. zoveel buitenlanders vielen er niet te bespeuren en we konden de ganse voormiddag rustig rondstruinen.


Een groot tapijt en een kleintje voor bij mijn openhaard stonden alvast op mijn lijstje. Tja, en tapijten zat op deze prachtige markt!
Hier enkele fotookes van deze markt …


Mmmm welk tapijtje zal ik es kiezen???

Het is het witje geworden!


O zo schattig die super zachte lama'tjes

Hihihi super tof schaakspel: de Incas tegen de Spanjaarden (of omgekeerd)
Jammer dat ik niet kan schaken ...


Hoedjes passen!!!!!


Model van dienst: Natalia

Speciale mutsen van een of andere inheemse dans
O


Stoffen en sjaals in alle kleuren van de regenboog!

Tiens poppen voor een poppenkast
... ze kennen dat hier ook!


Muziek is essentieel in de inheemse Ecuadoriaanse cultuur

dus allerlei instrumenten zat op deze mark!
Regenpijpen ... ik heb nog zo eentje van mijn allereerste reis in Guatemala ... maar het staat bij mijn ouders thuis ...


Woaw, wat een harp!!!
Zouden de inheemse dorpen, net zoals bij de Maya Q'eqchi', elk hun harp hebben????


 Ecuador heeft en zeer rijke schildercultuur en
behuist enkele van de meest bekende Zuid-Amerikaanse schilders!
Zoals het werk van Oswaldo Guayasamín ...
 tja een origineeltje van hem  zou wel mooi staan in mijn appartementje!!



En je hebt ook de typische inheemse schildercultuur.
Zo'n schilderijtje beeldt in alle detail uit wat er in een dorp en de omringende velden gaande is.
Heel mooi maar duuuuur!!!
En er zijn duidelijk prijsafspraken tussen de verschillende verkoper.
Overal kosten die dienbladen evenveel! Net zoals de tapijten!
Ja ... het is zoiets dat ik zoek, maar het is nog niet helemaal dat!


Yip! Na lang twijfelen is het het eerste tapijt geworden!

En er zijn ook nog bijpassende kussenslopen ;-)



Bobijntjes garen in alle kleuren ....

En ook de ponchos voor toeristen in alle kleuren van de regenboog


 
Een markt zonder een geroosterd varken ... is geen markt!


Nog 4u markten hadden we alles wel goed gezien en bekeken hebben ben ik alvast naar huis gegaan met: een groot en klein tapijt, inheems beschilderd dienblad en doosje voor oorringen, kussenslopen, grote houten pollepel, alpaca wollen deken a-sortie met mijn nieuw groot tapijt, wierook om te branden in mijn openhaard en vooral heel veel inspiratie voor leuke cadeau ideetjes voor mijn volgende bezoek aan België!!