Chan Xaawil ... Maya Q'eqchi' voor: 'hoe zie jij de wereld?'. Tussen 2006 en 2010 schreef ik over mijn veldwerkervaringen bij Maya Q'eqchi' overlevenden van de 36 jarige burgeroorlog in Guatemala.
Nu woon ik in Ecuador en werk ik voor de Verenigde Naties.
Een andere wereld ... dus andere verhalen...

-All pics copyright L.Viaene -



zondag, november 12, 2006

Sahakok (bijgewerkt)

Herdenking Sahakok
12 jaar geleden werd op een berg dichtbij de gemeenschap Sahakok een immens groot kruis opgericht ter nagedachtenis van de mensen die in die streek het leven hebben gelaten tijdens de bloedige jaren van de burgeroorlog. Aan beide zijden van het kruis werden marmeren gedenkplaten geplaatst die samen de meer dan 900 namen vermelden van de slachtoffers.

Sinds de oprichting van het kruis wordt elk jaar op 3 november een ceremoniële herdenking gehouden. Dit jaar werd tijdens deze herdenking ook het boek van Fons Huet ingehuldigd en gegeven aan de verschillende vertegenwoordigers van de gemeenschappen. Door de combinatie van deze twee gebeurtenissen was dus veel volk van de omringende dorpen naar Sahakok afgezakt. De festiviteiten begonnen de donderdagavond met een christelijke viering. De viering werd vooraf gegaan van een wa'tesinq (= letterlijk: het te eten geven van de offers) van de offers die tijdens de mayejak zullen worden gebruikt om het vuur aan te steken. Maar zoals je kan zien op de foto's worden ook de boeken
van Fons ingewijd.

Na de mis weerklinkt dan het doffe getrommel van de tambor en de fluit in een houten kerk die tot aan de nok is gevuld (oeps de foto met de tambor is precies weg?). Ondertussen zijn de meeste kleine mannen al in slaap gevallen op de grond en moet je opletten waar je je voeten zet ....(in België zou dat pedagogisch en medisch totaal onverantwoord zijn!),maar ze zijn er toch bij hé. Ik vraag me dan steeds af wat die kinderen dan van al die rituelen en ceremonies denken? Het aanchouwen ervan moet zeker erg stimulerend werken voor hun verbeeldingsvermogen en fantansie. Als Eva en ik al knikkebollend op de trap van het altaar zitten, begint de avond pas echt op gang te komen! Vóór het altaar is een grote TV geplaatst die gans de nacht door video's die betrekking hebben op de oorlog zal afspelen. Via Fons heb ik tijdens die nacht nog iemand kunnen interviewen, de ex-regionale burgemeester van de streek. Op het einde van het gesprek wist hij me te vertellen dat hij nog in België geweest was in het kader van de stedenband dat de gemeente Herent heeft met Cobán en Cahabon!
Na een korte nacht worden alle genodigden verwacht in de grote gemeen-schapskeuken waar we een lekkere kom kippensoep, tortilla en tamal krijgen. Bij dit soort festiviteiten ga je nooit me een lege maag naar huis! Na het ontbijt trokken we met z'n alle naar de berg waar het kruis staat. De weergoden zijn ons niet gunstig gestemd dezer dagen. De voorbije nacht heeft het water gegoten en ook vandaag heeft iedereen een nylonplastiek bij de hand (voor regenjassen hebben de mensen geen geld). Bij de oprichting van het kruis 12 geleden hebben vele familileden houten kruisen gemaakt met daarop de namen van hun vermoorde geliefden. Ook dit jaar hebben alle overlevenden weer hun gedenkkruisen meegebracht. In het kleine ceremonieel centrum dat sinds kort op de berg staat wordt het boek van Fons voorgesteld en overhandigd. Zoals jullie kunnen zien op de foto's is reeds één wand van het centrum omgetoverd tot een levens grote muurschildering of mural die de aanvallen van het leger op de dorpen voorsteld - de reden waarom velen van hen de bergen zijn ingevlucht en zich daar jaren hebben schuilgehouden. Het werk is echter nog niet af. Er komt nog een mural over het leven van de vluchtelingen in de bergen en een mural over het moeizame proces van wederopbouw en wedersamenleven na de burgeroorlog.

Geen opmerkingen: