Reeds bij de aanvang van het onderzoeksproject werd naast het verzamelen van data aan de hand van interviews, ook aandacht besteed aan de reciprociteitgedachte, één van de centrale waarden binnen de q’eqchi’e kosmovisie. We wilden met het project ook iets ‘teruggeven’ – ‘terugdoen’ aan de onderzoeksgroep. Zo ontstond het idee om samen met Fons Huet, belg en reeds 30 werkzaam in de regio, een populaire versie/educatief materiaal uit te werken op basis van zijn boek (in het q’eqchi’ en het spaans) dat de neerslag vormt van vier jaar onderzoek naar het historische bewustzijn van 20 q’eqchi’ dorpen overlevenden van de oorlog.
Een reeks van vijf affiches visualiseert de vijf hoofdstukken van het boek: situatie vóór de oorlog, de massamoorden en de vlucht naar de bergen, het overleven in de bergen, de terugkeer uit de bergen en de reconstructie. Elke affiche vertelt vier centrale ideeën aan de hand van foto’s.
De affiches zijn de vrucht van een participatief proces waarbij de vertegenwoordigers (CORESQ) van de 20 gemeenschappen gedurende een jaar mee hebben nagedacht over de vier centrale ideeën per affiche, de bijhorende foto, de bijhorende tekst, de achtergrondkleur en de maya nahual.
De zoektocht naar origineel beeldmateriaal leverde enkele historische foto’s op, maar over vele gebeurtenissen tijdens de oorlog is geen fotomateriaal beschikbaar. Daarom besloten we met de groep enkele momenten in scène te zetten om zo het nodige fotomateriaal te verzamelen. In september 2007 trokken we met enkele gezinnen, allen oorlogsslachtoffers, naar het dorp Sa’nimtaqa waar we gedurende twee dagen enkele sociodrama’s speelden: de uitbuiting in de finca’s (grootgrondbezitters), de vlucht naar de bergen, de ontvoering van een leider, een verkrachting, het platbranden van een huis, het vernietigen van de maïs door burgerwachten en soldaten, ….
Situatie vóór de oorlog

De terugkeer uit de bergen
De wederopbouw
De affiches in het Q’eqchi’ werden op een oplage van 2500 exemplaren (in totaal 15 exemplaren) gedrukt en de affiches in het spaans op 500 exemplaren (in totaal 2500 affiches). De uitwerking en de druk van de affiches werd gefinancierd door het onderzoeksproject.
De affiches worden verspreid over de vele dorpen in het municipio van Cobán via de lokale autoriteiten (COCODE), de catechisten van de Kerk en via de 200 rurale scholen van het twee-talig onderwijs.
Ondertussen heeft dit educatieproject de steun gekregen van de PNUD-PASOC II (United Nations Program for Development) en wordt er momenteel een bijhorende folder in het q’eqchi’ uitgewerkt, alsook een leerkrachtenhandboek. Dit educatiemateriaal over de oorlog zal normaal gezien opgenomen worden in het lessenrooster de 4de-5de-6de graad van het lager onderwijs in de rurale twee-talige scholen. De leerkrachten, maar ook de lokale autoriteiten en de catechisten zullen vormingen krijgen over de oorlog aan de hand van dit educatiemateriaal, zodat zij dit kunnen doorgeven aan hun eigen gemeenschappen.
De reeks werd op 15 mei 2008 voor het eerst voorgesteld in de dorpen Sahakok en Salacium.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten