Op verkenning in de Andes (1)

zaterdag markt van Latacunga met zicht op vulkaan Cotopaxi

Ja ik weet het: de facebookvrienden  onder jullie hebben reeds een preview van deze foto's gezien ... maar een belangrijk voornemen van 2011 is om in het vervolg gelijktijdig tekst en beeld te posten op den FB en hier op mijn weblog ...

Mijn eerste kennismaking met het Ecuadoriaanse binnenland dateert al van bijna twee maanden geleden, maar  het zit nog er fris in mijn geheugen ... alsof het gisteren was ;-)

Na mijn eerste drie weken hoofdstad kribbelde het enorm om het drukke Quito te verlaten en de wijde Ecuadoriaanse Andes in te trekken. Op maandag 6 december wordt de geboorte van de hoofdstad Quito uitgebreid gevierd ... dus een welgekomen verlengd weekend .

Elke vrijdag werk ik maar tot 14u, dus ideaal om de dag zelf nog te vertrekken. Rap hakken en formele kledij geruild voor de trekkerschoenen en een makkelijke jeans ... en hup weg was ik naar het centrale busstation voor de interprovenciale reizen dat op een uurtje rijden ligt van Quito centrum.

De dagen ervoor had ik me verdiept in mijn reisgidsen en alvast mijn eerste reisbestemming goed uitgekiend: de Quilotoa loup/lus. Mijn eerste halte was Latacunga, een stadje gelegen op zo'n 2u30 rijden ten zuiden van Quito. Ik verbleef er in een gezellige hostal en de zaterdagochtend is er markt. Ik vind het altijd zálig om rond te snuisteren op een markt ... een lokale markt vertelt heel veel over de lokale cultuur en gewoontes ... Ik waarschuw alvast de vegetariërs onder jullie ... er zijn schokkende beelden ... ;-)

Op tarantula jacht ...

Toen vrijdagnamiddag het weekend aanbrak, had ik mijn zondagochtend toch wel wat anders voorgesteld!
Ik ben gans de ochtend op jacht geweest in mijn nieuwe appartementje naar een tarantula .
Tja ... er zijn leukere bezigheden voor een zondag, zeg nu zelf.

Vanwaar mijn zoektocht??

Gisterenavond was ik op bezoek bij Lola een Spaanse collega en vriendin die ook in Guapulo woont. Lies was er ook, een Belgische ook een collega en buurvrouw is van Lola. Eigenlijk ben ik ook een beetje hun buurvrouw, want ik woon ook in Guapulo alleen woon ik een haarspeltbocht hoger dan zij.

Enfin, het kwam ter sprake dat rond de boom die door het huis van Lola groeit een tarantula woont .... Lies wist me te vertellen dat ze sinds ze in Guapulo woont al meermaals bezoek heeft gehad van zo'n groot harig beest met 8 poten!

Toen ik dat hoorde, dan wist ik het zeker: mijn droom van enkele nachten geleden was geen droom maar werkelijkheid!

Normaal gezien herinner ik me al jaren amper iets van mijn nachtelijke dromen. Behalve enkele dagen geleden. Toen herinnerde ik me toen ik voor spiegel stond dat ik een grote zwarte harige spin had zien rond crossen in mijn kamer. De droom gaf me een ambetant gevoel ... wat moest ik nu denken van die droom? Misschien was het helemaal geen droom, maar had ik midden in de nacht opgestaan om te plassen of om iets te drinken en had ik die spin wel écht gezien?!

De laatste droom die ik me levendig herriner is die van tijdens de maand augustus. Ik schoot midden in de nacht wakker omdat er een slang in mijn bed rond kroop. Bezweet van angst sprong ik uit mijn bed en deed ik alle mogelijke lichten aan ... Ik roeffelde alle lakens ondersteboven ... niks ... maar toch. De rest van de nacht lag ik wakker te piekeren waarom die slang in mijn dromen zat.

In de Q'eqchi' wereld zijn slangen de slaven van de Tzuultaq'a (Berg-Dal) en worden ze uitgestuurd naar de mensen om hen een teken te geven.
Welk teken wou die slang me geven die nacht????
Normaal gezien ga je bij een ouderling te raade, maar dat ging nu niet.
Ik was toen volop mijn eindconclusies van mijn doctoraatsonderzoek aan het neerschreven ... niet zo'n eenvoudige opgave.
In diezelfde periode kreeg ik ook nog eens de ene emotionele mokerslag te verduren na de andere ... emotioneel zat ik aan de grond en het blad met die conclusies bleef maar leeg naar me staren .... Mijn gedachten waren die dagen overal, behalve bij mijn conclusies.

Maar de slang bracht me terug naar mijn verblijven in de Q'eqchi' dorpen en herinnerde me aan de wilskracht van de vele oorlogsslachtoffers om te over-leven en door-te-leven. Inderdaad, wat ik nu doormaakte was niet de eenvoudigste periode uit mijn leven, maar in vergelijking met wat de Q'eqchi' hadden meegemaakt was mijn emotionele worstelen niks.
De slang in mijn dromen deed me eraan herinneren dat ik een compromiso had naar de Q'eqchi' ... al de rest was bijkomstig!
Die verdomde eindconclusies moesten op papier!

Dat 8 potige harige beest bleef dus ook enkele dagen mijn gedachten doorkruisen ... was het werkleijk een droom en wat was dan zijn boodschap ?? Had het iets met Ecuador of iets met België te maken?

Toen ik Lies geanimeerd hoorde vertellen hoe zij die ongewenste huisgenotes buitenzet ... zag ik het licht.
Ik had niet gedroomd, die grote zwarte spin was ECHT!

F***********

Net zoals alle appartementen en huizen in Guapulo, is ook mijn appartement gebouwd tegen de flank van een berg. Onderaan mijn lange balkon is alles groen en grassig. Ik had me al afgevraagd wat voor beesten ik kon verwachten in mijn nieuwe stek. Nadine's huis in Guatemala hoofdstad was ook gebouwd op zo'n flank en zij had regelmatig scorpioenen als ongewenste huisgenotes ...

Enfin, ik weet het ondertussen hé: tarantulas!
Deze ochtend heb ik gans mijn appartement overhoop gehaald op zoek naar zo'n vies en ook wel giftig beest... 'helaas' niks gevonden ...

Uuuuffffff

Ik hou alvast mijn camera in aanslag voor als ik zo'n beest zie ... als ik tenminste de moed ga hebben om me te bewegen. Eén van de Q'eqchi' wijsheden is om 3 x te spuwen als een slang onverwachts je wandelpad kruist ... mmmm misschien moet ik dat ook doen ... terwijl je spuigt vind je na het grote verschot misschien je zelfcontrole terug.

Ik ga alvast eens surfen naar info over "eerste hulp bij een tarantula beet", ook wel handig!

Groeten uit Quito-Ecuador

Hola Amig@s,


Vandaag wordt het ganse land gegijzeld door de nationale bevolkingstelling. Er heerst een totaal straat verbod van deze ochtend 7u tot deze avond 17u en zelfs de luchthavens zijn gesloten: niemand mag buiten tot iedereen geteld is! Dus een ideale gelegenheid om in mijn pen te kruipen en na twee weken Ecuador eens wat uitgebreid van me te laten horen.

Ondanks dat het niet de eerste keer is dat ik moederziel alleen aankom in een vreemd land, blijven die eerste weken toch emotioneel vrij zwaar. Maar ik ben hier nu en ga er het beste van proberen te maken… steentje per steentje probeer ik opnieuw een professioneel en sociaal leven op te boven.

Net zoals tijdens mijn verblijven in Guatemala ga ik proberen regelmatig iets van me te laten horen en jullie kennis te laten maken met kanten van Ecuador die niet in de reisgids beschreven staan. Daarom heb ik deze oude weblog van Guatemala opnieuw geopend waar ik via foto’s en schrijfsels Ecuador tot bij jullie ga brengen. Zo kunnen ook de niet (actieve) facebookers onder jullie up-to-date blijven!

Ondertussen ben ik ook ‘geteld’ en één van de vragen was: identificeer je jezelf als inheemse, afro-ecuadoriaan, zwart, mulat, Montubio, mesties, blank of iets anders … Over deze identiteitskwestie is blijkbaar de afgelopen weken heel veel gedebatteerd op de radio en TV. Sommigen vinden ze ronduit racistisch, terwijl anderen deze vraag net aantoont dat Ecuador écht plurinationaal is …

Maandagochtend 15 november ben ik vertrokken uit het winterachtige België en aangekomen na 25u onderweg te zijn in een ijskoude en regenachtige Ecuador. Ik ga hier voor minstens een jaar werken als human rights officer of mensenrechten officier voor de Verenigde Naties (VN). Net die week beleefde het land één van zijn koudste en natste dagen sinds járen. Die maandag was de luchthaven van Quito zelfs gesloten door het slechte weer, waardoor we 5u vast zaten in een andere inlandse luchthaven vooraleer we konden landen in de hoofdstad. Koude en regen op 2800 meter is toch iets anders dan op zeeniveau … en daarenboven hebben de huizen hier geen (centrale) verwarming, brrrrr.

Na enkele dagen van papierwerk voor de VN, ben ik dan vorige donderdag gestart als human rights officer in het bureau van de mensenrechten van de VN. We zijn een kleine equipe en hebben vooral als taak de thematiek van mensenrechten algemeen en specifiek van vrouwen, kinderen en inheemse volkeren te laten opnemen in het beleid van de Ecuadoriaanse regering maar ook van de andere VN agentschappen zoals UNESCO, UNICEF, UNIFEM, … Onze kerntaken zijn vooral gericht op sensibilisatiewerk en het creëren van ruimtes tot discussies over hete issues zoals rechten van inheemsen. Ons bureau heeft dus niet het mandaat om klachten van mensenrechtenschendingen te onderzoeken en op te volgen. Vaak komen mensen toch met dat soort klachten bij ons, maar dan verwijzen we hen door naar andere instanties zoals de Nationale Ombudsdienst (Defensoría del Pueblo). Op inhoudelijk vlak telt ons team vier mensen. Mijn Peruaanse baas Guillermo heeft zelf 10 jaar in Guatemala gewerkt met de VN. Hij heeft de VN mensenrechten verificatiemissie (MINUGUA) mee opgestart en afgesloten waardoor we dus wel enkele kennissen en natuurlijk onze ervaring in Guatemala gemeenschappelijk hebben. Daarnaast heb ik ook nog een Belgische collega (Franstalige), Christel, die nu zwanger is en die ik ga vervangen vanaf einde januari. Esther is dan de lokale mensenrechten officier en draait al mee van bij de opstart van het bureau drie jaar geleden. Sowieso ga ik wat het inhoudelijke gedeelte van m’n werk betreft alles een beetje moeten afwachten, maar de sfeer is het team zit alvast heel goed.

Normaal gezien zal ik me vooral bezighouden met de thematiek van inheemse volkeren en de uitbouw van een plurinationale staat. Ecuador telt ongeveer 30 à 40% inheemse bevolking en afro-ecuadorianen. Er wonen hier Andes en Amazone volkeren zoals de Kichua (Quechua in Peru), Saraguros, Chachi, Cofan, …. Zo ga ik onder andere het wetsvoorstel tot coördinatie van de inheemse jurisdictie met de officiële jurisdictie en alles wat te maken heeft met de fameuze ‘consulta previa’ en ‘consulta pre-legislativa’ van dichtbij opvolgen. Volgens het internationaal recht hebben inheemse volkeren het recht om vooraf geconsulteerd te worden over alle (ontwikkelings- en industriële) projecten en ook nationale wetgeving die impact zal hebben op hun bestaan/levenswijze en moet er rekening worden gehouden met hun visie. Bv als een petroleum- of mijnmultinational een petroleumfabriek of een openmijn wil opstarten in inheems grondgebied zoals in het Amazone of Andesgebied, dan moet de inheemse bevolking eerst worden geconsulteerd. Over het ganse Latijns-Amerikaanse continent is het uitvoeren van deze consultaties heel problematisch en gaan ze gepaard met veel socio-politieke conflicten.

Mijn eerste impressie is dat het wel eens heel interessant kan worden om deze problematiek van inheemse volkeren in een plurinationaal land als Ecuador te kunnen opvolgen op het niveau van het grondwettelijk hof, ministerie van justitie en het parlement. Via dit werk ga ik hoogte krijgen hoe de gekende academische discussies over inheems rechten op beleids- en vooral op politiek niveau worden aangepakt en vertaald. Dit soort werk is natuurlijk helemaal iets anders dan mijn concrete veldwerkervaring bij de Maya Q’eqchi’ in Guatemala, maar het gaat over dezelfde problematiek alleen op een ander en maatschappelijk hoger niveau. Ons bureau zal vanaf volgend jaar ook enkele projecten opstarten rond mensenrechten indicatoren mbt het beleid van de regering. In samenwerking met nationale consultoren zullen we ook vormingen over mensenrechten organiseren voor politie, leger, rechters, … Het lijkt me heel interessant om te zien hoe die mensenrechtenboodschappen concreet worden overgebracht en vertaald aan deze belangrijke sectoren van de samenleving, maar vooral ook hoe deze mensen ermee zullen omgaan.

Ja, ik denk dat ik me hier wel een tijdje ga kunnen bezig houden! Ik zal gewoon effe moeten wennen aan het echte bureauwerk, maar het is ook fijn dat ik na een werkdag de deur kan dicht doen en … listo! De voorbije 4,5 jaar ging ik bijna letterlijk opstaan en slapen met m’n onderzoek in mijn gedachten ;… dit is voorbij!

Guapulo

Qua woonst doe ik ondertussen mijn nomadenleven weer alle eer aan. De eerste nachten verbleef ik in een hostal naast het gebouw van de VN. Op het einde van de eerste week ben ik dan ingetrokken in een appartement (op 15 min wandelen van m’n werk) bij twee andere personen: een jonge Française die werkt voor een ander VN agentschap en een Ecuadoriaan. Maar vorige vrijdagsnamiddag ben ik daar na een week ‘weggevlucht’ van de kou, gebrek aan warm water, totale ongezelligheid en quasi complete afwezigheid van mijn twee andere huisgenoten. Nu ben ik verhuisd naar een andere wijk in Quito die Guapulo heet. Deze wijk ligt aan de buitenrand van de stad en is eigenlijk gebouwd tegen een hoge helling (zie foto’s). De kerk van Guapulo ligt helemaal beneden op zo’n 25 min dalen/klimmen naar de hoofdweg. De meeste huizen hebben prachtige vergezichten en kijken uit op enkele groene heuvels. Wanneer het regent stijgt de mist op en zijn de straten en de heuvels helemaal in de mist omhult… net zoals in Alta Verapaz - de regio waar ik woonde in Guatemala… In de straat naar boven/beneden zijn ook enkele hele leuke bars en een superlekker restaurantje. Iedereen kent hier iedereen en er wonen nog twee andere Gentenaren die voor de VN werken. Het enige nadeel van deze wijk is dat je heel veel op en af moet klimmen … maar das goed voor de conditie hé. Ik verblijf nu in een hostal-in-wording waar ik een huis deel met een Afro-ecuadoriaanse die tot voor enkele jaren groepen van Joker heeft ontvangen. Maar ik hoop toch snel een eigen stekkie te vinden dat ik kan inrichten zoals ik wil en waar ik na een dag werken écht kan ‘thuiskomen’. Ik hoop dat ik snel iets vind en me dan kan installeren. Ik post hier alvast enkele fotookes van de wijk Guapulo … meer volgen alsook ook van Quito.

    

Guate-mala/Guate-peor 2

Hallo,

Ondertussen ben ik al een goeie week in Cobán en zoals altijd heb ik weer vanalles beleefd. Maar daarover later meer.

Even nog een korte up-date ivm het geweld in de hoofdstad.
Twee belangrijke feiten.
1) 11u na de voorstelling van het rapport over de archieven van de politie, is de echtgenote van Sergio Morales de procurador en dus hoofd van de PDH (ombudsdienst mensenrechten), de instelling die de leiding heeft over het onderzoek in de politiearchieven, ontvoerd. De vrouw is docente aan de unief en ook secretaris van de politieke partij Encuentro por Guatemala. Gelukkig is de vrouw na 14u vrijgelaten. Er werd geen losgeld geist. De vrouw is wel gemarteld: brandwonden van sigaretten op de armen, een blauw oog ... en wie weet wat nog meer. In haar verklaring geeft ze ook aan de ze constant werd bedreigd met een wapen op haar slaap of het werd in haar mond geduwd en er werd geschreeuwd dat ze haar gingen vermoorden. Ik denk dat deze ontvoering geen toevallig!
Volgens sommige kritische stemmen in de pers, is de wijze van ontvoering en marteling erg gelijklopend met de terreur tijdens de burgeroorlog.
Sergio Morales en zijn vrouw hebben de voorbije week heel wat nationale en internationale steunbetuigingen gekregen. De verschillende ambasadeurs in het land zijn samengekomen en hun grote ongerustheid over het stijgende geweld in het geweld geuit. De vrouw is naar de US vertrokken voor verder medische opvolging en ze getuigt zelf dat ze het erg traumatische ervaring is geweest en dat ze emotioneel en psychologisch heel erg lijdt.

2) Vorige week is een journalist vermoord in de hoofdstad. Hij was iemand die veel berichtte over de moorden op de buschauffeurs. Hij is vermoord door twee mensen op een moto. Ook deze moord werd in de pers sterk aangeklaagd en in verband gebracht met de georganiseerde misdaad die hem het zwijgen op wilde leggen. Volgens velen was dit een doelgerichtte moord en dus niet zomaar een zoveelste dode in de hoofdstad.

Ondertussen is het land helemaal in de sfeer van de semana santa of de heilige week. Vanaf morgen is iedereen hier met vakantie en mensen met een auto trekken erop uit. In 2007 heb ik met erg genoten van de vele processies die door mijn straat liepen en de tien tallen keren dat Jesus op en af de Calvarieberg werd gedrgen. Dit jaar trek ik naar Nimlahakok. Morgen neem ik de bus en ik keer volgende maandag terug.
Vrijdagochtend gaat er een processie door in het dorp en zaterdag wordt er een herdenkingsactiviteit georganiseerd aan het kruis op de berg. Ik ben net mijn kaarsjes en pom gaan kopen voor de ceremonie van zaterdag. Morgen ga ik dan nog verse pan dulce en gallettas kopen voor de familie waar ik ga verblijven.

Volgende week mogen jullie een fotoverslagje verwachten.

Groeten en een zálig pasen!
Lieselotte