Guate-Cobán

Hola amigos,

Terwijl jullie allemaal zitten te zweten in de broeierige hitte van België, zit ik hier met een truitje aan in de prachtige patio van het hotel Monja Blanca in Coban op mijn laptop wat te werken. (de gentenaren zijn als volop aan het genieten van de Gentse fessten ... ik ben jaloers!!!!) Gisterenmiddag ben ik aangekomen in de stad waar ik het volgende jaar veel ga vertoeven: Cobán. Deze stad ligt op zo’n 4u en een half uur rijden van de hoofdstad. Een rit door het bergachtige en groene Guatemala die ik nog veel ga mogen maken. Jammer genoeg bieden de lange afstandsbussen niet het hetzelfde comfort als de bussen in Peru, maar het uitzicht maakt de rugpijn wel goed. Cobán ligt in de groene Verapaces en is gekend om zijn prachtige fauna en flora, ondermeer de orchidee, en ook een regenachtige klimaat. Het is er wel aangenaam warm, maar dus af en toe moet je de regen trotseren. Maar als échte Belgische heb ik daar niet zo veel probleem mee.

Vorige week heb ik enkele interessante gesprekken gehad en vrijdagavond en zaterdagochtend werden de eerste lessen van de master etniciteit, etnoontwikkeling en inheems recht georganiseerd. De twee buitenlanders, Roddy (Engelsman) en ik waren natuurlijk de enigen op tijd! Ik moet toegeven dat ik behoorlijk teleurgesteld ben over het niveau van deze master (postgraduaat). Ordoñez – de organisator – heeft heel wat interessante boeken op zijn naam staan, maar kan langs geen kanten lesgeven. Hij behandelde ook ons als ‘kleine kinderen’ (woorden van Roddy). …. Roddy had zich zaterdag al verontschuldigd met de smoes een griep te hebben.

De deelnemers zijn een mix van achtergronden, maar ik ben de enige criminologe. En ik heb me al mogen bewijzen! Ik kreeg al een vraag voorgeschoteld en gelukkig wist ik het antwoord. De criminologen onder jullie herinneren zich misschien nog Lombroso (2 eeuwen geleden denk ik), die Italiaan die dacht dat hij aan de hand van foto’s (gezichten) de verkrachters, dieven, oplichters, kon identificeren … In zo’n openlucht boekhandeltje (lees een muur met allerlei curussen) aan de trappen van ons gebouw heb ik een handboekje ‘criminologie en criminalistiek’ gevonden– ik vraag me af wat die verkoper doet wanneer het regent. Ppffff erbarmelijk. Het boek verklaart enkele de oorzaak van crimineel gedrag via de theorie van die Lombroso. Dan volgt er wat uitleg over de verschillende bloedsporen bij een kogelinslag ….bij elke deftige forensisch patholoog rijzen gegarandeerd alle haren recht van misnoegen. Tot daar de Guatemalteekse kennis over criminologie als sociale wetenschap! De inzichten over de sociale context van crimineel gedrag, slachtofferschap, de discussie over waarom het ene gedrag wel of net niet wordt gecriminaliseerd …zijn nog niet tot in de universiteit geraakt. Jammer.

Gelukkig dat één van de toonaangevende onderzoeksinstituten (ICCPG) toch al wel mee is met de laatste onderzoekstendenzen. Tijdens mijn bezoek aan het instituut gaf Claudia me het boek ‘jongerenstrafrecht en interculturaliteit’ dat de neerslag vormt van een onderzoek naar de situatie van Maya jongeren in het strafrecht, het inheems recht en ook resultaten van alternatieve conflictoplossing. We geraakten in gesprek over deze thematiek en ik verwees naar de situatie van België met gans de discussie over jeugdstraf- of beschermingsrecht en de ganse politieke discussie over de zogenaamde ‘criminele’ allochtone jongere. Blijkbaar viel mijn interesse voor deze thematiek nogal op want Claudia vroeg of ik mijn onderzoeksthema niet wou veranderen! In het instituut werken hoofdzaken juristen waardoor ze de inzichten en de onderzoeksmethoden van criminologen en andere sociale wetenschappers missen ….

De opleiding zal het moeten hebben van zijn externe lesgevers en van de inbreng van de studenten. Er neemt ook een kerel van Nigaracua deel. Doordat wij de 2 buitenbeentjes zijn heb ik even met hem gebabbeld … en dat was voor hem al goed genoeg om me de zaterdagnamiddag een zeemzoeterige e-mail te sturen met de vraag of we die avond niet konden afspreken om mekaar beter te leren kennen! Omdat ik die zaterdagnamiddag uitgebreid aan het lunchen was met gasten (O.a Augusto Willensem, de grondlegger van de VN werkgroep rond inheemse volkeren en de bezieler van de recente VN verklaring rond Inheemse volkeren) van Raquel heb ik die mail pas de zondag gelezen. Gezien ik dus niet onmiddellijk had geantwoord, had Rigoberto me 2 uur later alweer een mail gestuurd!!
Wat een geluk dat ik die kerel mijn gsm-nummer niet heb gegeven. Ik vraag me af hoeveel ik van de plakkers ga mogen afwimpelen tijdens dit jaar. Als het nu nog een knappe, jonge gast was … maar helaas.

Zaterdagavond had Raquel eerst nog een dinner met enkele Duitsers van de Duitse coöperatie en haar collega’s en daarna had ze afgesproken met een Guatemalteek die in de VS lesgeeft over Latijns-amerikaanse literatuur en post-kolonialiteit. Wat een kennissenkring dat die heeft! Ongeloofgelijk. Allé, ik was eigenlijk doodmoe want de les start de zaterdagochtend om 8u, maar ik ben toch nog naar die bar geweest. De plaats was al wat aangenamer dan de vorige, maar ik had net de salsa en merengue gemist en moest dus toekijken hoe de koppeltjes zich op één tegeltje bewogen op die latino-schlagermuziek.

Eenmaal terug van de bar – alles sluit hier om 1u! – heb ik nog maar eens een goeie babbel gehad met Raquel rond mijn twijfels over het veldwerk. Over de kritieken die je altijd wel van iemand ga krijgen, over de ‘confrontatie’ tussen de rijke Europeaan en de arme inheemse, over cultuurverschillen, over de zogenaamde fouten die je maakt maar die nu eenmaal onderdeel zijn van het leerproces, over de voorkeur om toch in een eigen appartement te wonen in plaats van een kamertje te huren bij een familie …. Ze raadde me aan om tijdens het contact met de mensen in de dorpen gewoon mezelf te zijn, autheniek te blijven. Niets veinzen … want dat hebben ze toch rap door. Zelf vind ik wederzijds respect en het wederzijds aanvaarden dat er verschillen zijn, erg belangrijk. Aanvaarden betekent niet dat je zomaar met alles akkoord moet gaan – zo relativistisch ben ik ook weer niet ingesteld. Dialoog en een ontmoeting via deze verschillen, zijn volgens mij dan ook twee manieren om hiermee om te gaan. Van een inheemse organisatie heb ik enkele stickers gekregen met: ‘Ik ben tolerant: ik accepteer en respecteer verschillen’. Mooie tekst. Ik heb ze geplakt op mijn reiskoffers … wie weet brengt dit de potentiële dief tot inbreng (ha!)

Gisterenmiddag ben ik dus aangekomen in Cobán en ik had het geluk dat Balam, de oudste zoon van Fons en Marta, me is komen ophalen en me naar een hotel heeft gebracht. Zijn moeder had hem een mooie bloem mee gegeven als welkomstgeschenk. Heel lief! Fons en Marta heb ik zelf nog niet gezien. Fons heeft het druk met een delegatie van de gemeente Herent die hier deze en volgende week op bezoek is. Ik zal me dus de eerste dagen wat moeten bezighouden, want ik reken eigenlijk een beetje op hen om een appartement te vinden en om met die lessen Q’eqchi’ te starten. Maar ik heb wat nieuwe literatuur meegebracht uit de hoofdstad en ik kan wat de stad verkennen. Er is toch wel wat veranderd op drie jaar tijd! Er is hier nu zelfs een reisagentschap die tours organiseert naar enkele natuurfenomenen in de buurt. Leuk om weten!

Vrijdag keer ik alvast terug naar de hoofdstad voor die master en ga ik ook eens starten met de rompslop van een studentenvisum.

Hopelijk kan ik gauw schrijven dat ik een leuk appartement heb gevonden en dat ik al wat Q’eqchi’ ken!

Un fuerte abrazo

Besos

Lieselotte

Hier al één fotooke met Agusto Willemson en zijn vrouw. Die met Raquel volgen nog.