Chan Xaawil ... Maya Q'eqchi' voor: 'hoe zie jij de wereld?'. Tussen 2006 en 2010 schreef ik over mijn veldwerkervaringen bij Maya Q'eqchi' overlevenden van de 36 jarige burgeroorlog in Guatemala.
Nu woon ik in Ecuador en werk ik voor de Verenigde Naties.
Een andere wereld ... dus andere verhalen...

-All pics copyright L.Viaene -



zondag, juli 23, 2006

Ma sa sa’ laach’ool laa’at


Ma sa sa’ laach’ool laa’at
Zeg me, is er vreugde in je hart?

Dat is de standaardbegroeting bij de Q’eqchi’s. Mooi hé!
Donderdag heb ik mijn eerste woorden Q’eqchi’ uitgesproken. Via Fons ben ik in contact gekomen met Rigoberto, een privé-leerkracht Q’eqchi’. Een man met veel ervaring en die gewoon is om met buitenlanders te werken. Volgens mij hebben qwasi alle belgen al bij hem les gevolgd. Maar het zal een harde dobber worden. De grammatica heeft geen enkele link met onze europese talen. Ik denk dat ze eerder gelijkenissen heeft met het Arabisch! Het werkwoord zijn (ser/estar) bestaat niet en er zijn een pak moeilijke klanken. Ze telt 10 klinkers en 23 medeklinkers.
Zo zeg je bijvoorbeeld : Ix Lieselotte link'ab'a' laa'in
vrouw (es) Lieselotte mijn naam ik

Maar het is een leuke uitdaging. Zoals steeds is de leerslogan: oefening baart kunst! De motivatie is er zeker, want via de taal ga ik al veel leren over de Q’eqchi’ cultuur. Rigoberto geeft mooi de context van alles mee. Ik ga veel bijleren!

Na een weekje Cobán zit ik alweer in de hoofdstad. Vrijdagavond en zaterdagochtend moest ik naar de les en omdat Rigoberto momenteel ook in de hoofdstad zit, had ik besloten om de lessen door te laten gaan. Daardoor blijf ik hier tot woensdag.

Hoewel ik zaterdag even in een dilemma zat. Adelaide –coordinatrice van de master – had me voorgesteld om de vrijdagavond bij haar thuis te slapen omdat het tot vrijdagavond laat les is en we de zaterdag er alweer om 8u present moeten staan. Mijn plan was om de zaterdag dan naar het huis van Raquel te gaan. Maar dat ging moeilijk omdat ze zelf met gasten uit Xela zat. Vanaf zondagmiddag was ik er welkom. Dus had ik een nachtje in het hotel voorzien. Ik wist dat ik een nomade-leven ging leiden ... maar zo erg ... had ik ook niet verwacht. Maar soit, als ik een appartement vind in Coban zal ik me al stukken beter voelen.
Nu, zaterdagochtend kwam er een kink in het mooie plan. Raquel liet me weten dat haar gasten tot de woensdag blijven … waardoor ik op hotel moet blijven. En dat is natuurlijk niet zo leuk als bij iemand thuis verblijven. Maar ik ben al heel dankbaar voor de gastvrijheid dat ik hier van iedereen krijg. Dus zaterdagochtend zat ik dus in de les met een dilemma: ofwel zondag terug naar Coban (een appartement zoeken) en mijn lessen missen ofwel toch blijven in Guate - mits weer eenzaam en alleen op hotel. Ik had ook voorzien om mijn was te doen bij Raquel, want zij heeft een was-en droogmachine …
Tja, je moet hier Ja, je moet hier uiterst flexibel zijn!!! En echte plannen maken dat doe je beter niet. Dat werkt soms op mijn gemoed. Gelukkig heb ik die Peru-ervaring, waardoor ik weet dat die organisatorische onzekerheid er nu eenmaal is en ik min of meer wel weet hoe ik er mee moet omgaan: geduld hebben!! Maar dat is niet zo simpel.Van dag tot dag leven is niet mijn sterkste kant ... maar dat ga ik wel leren hier.

Tijdens mijn vrije uren ga ik 2 organisaties bezoeken die hele interessante lectuur hebben over ondermeer traumaverwerking na grove mensenrechtenschendingen.

Wat flexibiliteit betreft: zo heeft Fons me woensdag voor de leeuwen gesmeten: in Cobán is er momenteel een groep leerkrachten uit Herent voor een uitwisseling in het kader van hun stedenband. Fons heeft enkele keren moeten vertalen (Spaans-Nederlands) bij bezoeken aan lokale scholen, afstandsonderwijs enzo... Hij had me gevraagd of ik woensdagnamiddag kon inspringen voor hem. Dat kon ik natuurlijk niet weigeren ... MAAR ik heb afgezien!!! Simultaan vertalen is echt niet simpel ... laat staan voor een troep Belgische leerkrachten!! De eerste sessie was bij een organisatie die een alfabetiseringsprogramma heeft. De uitleg van de man was echt onduidelijk en ongestructureerd. In de namiddag werden we dan verwacht bij de Academie van de Maya Talen. Die hadden eventjes een ganse powerpoint gemaakt van 20 dias met al hun programma’s (doelstellingen, ....). Ik sloeg gewoon tilt. Plus dat het er ook niet altijd even vlot eruit kwam, maar dat kon mij niet schelen ... Ik was die avond kapot! Maar het was wel een interessante ervaring.

Met wat geluk heb ik tegen eind volgende week een appartementje en kan ik met installeren. Maar best niet al te veel plannen maken …..

Ondertussen heb ik al de webcam kunnen uitproberen met mijn ouders. Best wel leuk. Eens gans de familie gezien. Ons Luna vond het nogal raar haar tantinne op de computer te zien. Ze had precies haar tong verloren! En ons pa moest natuurlijk eens een fotooke trekken … en het is nog een toffen ook.

Zo, mijn cursus Q’eqchi’ roept me, want morgen heb ik alweer les!

Ciao.
Lieselotte

Ps: In de hoofdstad regent het gelukkig wat minder. En jullie gaan weer een hitte golf tegemoet??

4 opmerkingen:

Anoniem zei

Hi lieselotte
Ik blijf steeds met bewondering je verslagen lezen. Ik dacht altijd dat ik wel redelijk zelfstandig was, maar bij het lezen van je belevenissen denk ik dat jij nog 10x meer moed en durf hebt.
Het is nu nog een beetje van hot naar her gaan maar dat zal idd veranderen zodra je een eigen stekje hebt.
Ik ben ondertussen een weekje thuis van wat een vakantie Kroatië had moeten worden. We waren 2 u onderweg en zijn door autopanne moeten terugkeren. 4 Vrouwen en een kind langs de kant van de weg wachtend op de takeldienst. Na lang zoeken (Kroatië was niet meer mogelijk, leg ik wel aan de telefoon uit)zijn we dan nog een weekje naar de Ardennen gegaan.Sarah is met haar ouders teruggekomen uit Kroatië en was ontgoocheld maar ja overmacht...
Hier is het heet, heet, heet. Zoals je weet hou ik daar van, maar om te slapen niet echt. Ik en Bart hebben discussies of we nu met het raam open of toe slapen. We hebben geen vliegenraam dus: toe en heel de nacht met de ventilator aan. Ik kan je verzkeren de warmte gaat niet uit ons app en ik ben oververmoeid van het niet kunnen slapen.
Binnenkort naar de Lokerse feesten, in A'pen is er ook van alles te doen dus tis eigenlijk al een beetje vakantie. Vanavond BBQ in het centrum dus ik zal proberen je morgen te bellen.
Dikke smakkerd.

Lieselotte Viaene zei

Dag Karentje,

Ik kijk al uit naar je telefoontje! Erg jammer dat jullie uitstap naar Kroatie zo is moeten aflopen ... hopelijk hebben jullie nog genoeg kunnen bijbabbelen en plezier maken in de Ardennen.
Wel Karen, wat ik doe moet je ook niet overschatten ... vorige week had ik even een exitentiële crisis (en het zal niet de eerste zijn). Ik had enkele interessante wetenschappelijke publicaties in handen van een Engelsman, een Spaanse en een Gringa ... ik werd er heel nerveus van. Allemaal hebben ze een deel van hun leven volledig aan hun onderzoek/doctoraat gewijd en dan ook enkele jaren in Guatemala geleefd. Tussendoor deden ze wat advieswerk voor internationale ngo's of nationale onderzoekscentra ... Als je hun cv leest, vraag ik me af wie ik ben toz van hen?? Tja, dat topniveau ga ik dus nooit halen.
Ondertussen lopen hier 2 deftige Guatemaltecos het internetcafé binnen (cafe Tirol - waar je ook een goeie koffie kunt drinken), waarvan er één open en bloot een pistool in zijn broek heeft steken ter hoogte van zijn heup .Brrr ... daar krijg ik dus koude rillingen van!

Liefs
Lieselotte

Anoniem zei

Hi
Ja ons kaart die we hadden om naar het buitenland te bellen die was bijna leeg. Dus ik ga vanavond om een kaart.
Tot bels
karen

Anoniem zei

ajic q'aktic chil sa maach?