Parijs-Roubaix

Het pad naar Xalab’ee is de Parijs-Roubaix onder de paden die ik totnogtoe al afgewandeld heb!
O n g e l o o f g e l i j k:
Het ganse pad is een aanéénschakeling van grote en kleine gladde rotsige stenen. Fons had me gewaarschuwd dat het pad wat leek op een kasseienweg in België … ja een Romeinse versie ervan!
Maandagochtend heeft ons verstrek een valse start genomen. Zoals afgesproken was ik al om 7u present in ADICI. Mijn compañero voor de tocht, Kenay, kwam pas tegen 8u opdagen en wist me al onmiddellijk te vertellen dat hij problemen had met het gps toestel en dat het wat tijd ging nemen … Dan heb ik maar op mijn gemak een smakelijk ontbijt genomen op ADICI en wat gekeken naar de bedeesde jonge vrouwen die deelnamen aan een weef-week.
Enfin, tegen 12u30 stapten we de 4x4 in en om 13u3 waren we op het punt van vertrek. Gezien het hier rond 19u donder wordt, werd onze wandeling dus een cross tegen de tijd om toch tegen den donker in het dorp te zijn.

Kenay beweert dat hij de tocht op 4u en een half kan doen …
Ik weet dat mensen van de dorpen er een staptempo op nahouden die geen van ons kan halen. Je kan hun tempo vergelijken met de ezeldrijvers in Marokko en de dragers in Nepal die elke trekkersgroep gezwind voorbijsteken, ook al vertrekken zij een uur later van de startplaats!

Na zes uur doorstappen, vijf valpartijen, 100 bijna-valpartijen en enkele liters lichaamsvocht lichter kwamen aan in het huis (hut) van Don Javier. Blijkbaar wist niemand van onze komst! Tja, als het van het begin verkeerd loopt ….

De gastvrijheid is heel groot in de dorpen en onmiddellijk werd ons toch een bed aangeboden – lees plank. Na een grote kom bonen en enkele tortillas, was ik blij dat mijn benen en voeten even konden rusten. De dag erop kon ik de schade opmeten: 2 mooie blauwe knieën en enkele blauwe plekken verspreid over mijn dijen.

Zoals ik in mijn vorige mail beschreven heb, was het doel van de reis van Kenay dus om de coördinaten van de paaltjes die verschillende terreinen afbakenen via zijn gps te bepalen. Met die coördinaten zal dan een gedetailleerde stafkaart van de omgeving op te maken. Die dag gingen we enkele van die paaltjes opzoeken.
Geen evidente onderneming! Voor het paaltje in de verste uithoek wandelden we eerst een uur weer op zo’n glibberig pad en daarna de broesse in! Eén van de foto’s is getrokken toen Don Javier het ‘pad’ aan het ‘opkuisen’ was zodat we er door konden. Amai de ‘weg’ naar het eerste paaltje was een hele onderneming. Ik waande me even de ontdekkingsreiziger Livingstone die ruw onbewoond stuk oerwoud doormoest. Na een uur een helling op te klauteren arriveerden we eindelijk aan het eerste paaltje.
Het meegenomen gezuiverde regenwater was ondertussen al helemaal opgedronken, dus trokken we naar de rivier in de diepte. De rivier bevindt zich in het stuk dat Fons graag als natuurreservaat zou willen afbakenen. Ze leidt naar twee grotten, maar daar zijn we niet geraakt omdat er geen doorgang was via het pad. We zijn teruggekeerd via de rivier en uitgekomen aan de grot waar zij ontspringt (zie foto). Van aan de grot zijn we dan helemaal ophoog geklauterd naar het normale pad. Ondertussen zat ik er fysiek al wat door, maar de mannen wilden nog naar een tweede paaltje. Daarvoor trokken we door velden van maïs, cardemon en rietsuiker. Dat paaltje lag natuurlijk ook op een hoogte, waar je wel een mooi uitzicht hebt op de streek.

Op dag drie besloot ik om mijn spieren wat rust te gunnen en thuis te blijven. De dag ervoor had ik dan toch mijn grote teen bezeerd en die zag er toch ook al goed blauw uit. Die nacht werden we ook allemaal gewekt om 3u met de radio van Don Javier. Tja de ochtend begint voor sommigen hier vroeg. De radio werd tegen 7u, wanneer iedereen opstond, afgezet. Ik had voorgesteld om de echtgenote wat te helpen en ze haalde een ganse plastiek te voorschijn vol met gedroogde bonen waarin dus die fameuze rode bonen zitten. Met veel plezier begon ik aan het werkje. Het deed me herinneren aan de vele zomers die ik doorbracht op de vakantiehoeve in Poperinge waar ik tonnen wortels, broccoli, bonen, … geschild, gepeld en gesneden heb. De vrouw spreekt enkel Q’eqchi’ dus ik kon eens mijn beperkte kennis eens uittesten!

Tussendoor bezocht ik ook het grote kruis dat in 1999 is opgericht ter nagedachtenis van de slachtoffers. Het staat op een helling dicht bij de school en je kan het al zien van op het pad naar de dorp. De mensen hebben zo’n goeie 600 namen verzameld die vermoord of vermist zijn tijdens het geweld.

Jammer van de gebrekkige kennis van het Spaans van Don Javier, anders kon ik hem wat meer vragen over het ganse constructieproces. Maar dat zal voor later zijn met een tolk. Kenay is van Poqomchi’ origine en beheerst zelf ook maar een basis Q’eqchi’ dus via hem kon ik niet veel te weten komen.

Die avond besloot ik me toch eens goed te wassen. Een badkamer of een douche hebben de mensen hier niet. Je neemt een bad door kuipen water over je te gieten aan de zijkant van het huis. Achteraf gezien was het gekozen tijdstip geen wijze beslissing want tegen dat ik ging slapen was mijn lichaam bezaaid met beten van allerlei soorten muggen! En die jeuken dus nog altijd!

Donderdagochtend sprong de radio maar aan om 4u en werd ons dus een uurtje extra nachtrust gegund. Om 13u ging Don Estevan ons met de 4x4 oppikken op het punt waar we vertrokken waren. Om 7u was ik dus present om te vertrekken want we hadden 6u stappen voor de boeg en nu was de ganse tijd stijgen. Maar ja, door Kenay konden we pas om 8u vertrekken, dus het werd opnieuw een wedloop tegen de tijd. Tijdens het wandelen bedacht ik me ineens dat in zo’n gps toestel ook een hoogtemeter zit. Wel, blijkbaar is er over de ganse tocht dus een hoogteverschil van zo’n 900 meter! En dat is niet niets om te overbruggen op één dag met zo’n slecht pad.

We moeten die dag écht goed doorgestapt hebben, want we hebben er precies opnieuw 6u gewandeld en stijgen gaat normaal trager dan afdalen …
Maar natuurlijk was er geen 4x4 in de verste verten te bespeuren …. Dat betekende dus nog een voettocht van zo’n 2u voor de boeg. Ik was dus behoorlijk kwaad … want als we op tijd waren vertrokken … dan ….
Net toen ik min of meer de ontgoocheling te boven was, hoorde ik in de verte een auto de berg oprijden ….pfff hadden we geluk!

Eind goed al goed. Mijn lichaam slaat wel wat blauw en rood uit, maar als ik bedenk dat velen van de mensen ginder die weg wekelijks moeten afleggen … vergeet ik rap al die ongemakken.
De school in Xalab’ee biedt bv maar onderwijs aan tot en met primaria (zeg maar tem 12j). Iedereen dat verder onderwijs wil volgen, moet naar de gemeenschap Chixoj Raxjix die vrij dicht bij Cobán ligt. Dus die kleine mannen moeten dus wekelijks die trip doen om naar huis te gaan!
De tocht op zich en de zoektocht naar de paaltjes hebben mij ook een goed beeld gegeven van de streek waar vele mensen jarenlang hebben geschuild voor het leger. Ik denk niet dat ik voldoende overlevingsdrang zou hebben en in zo’n streek proberen te overleven. Nu staan er wel wat huizen en vind je er zeep, potten, maaltoestellen en zo. Maar tijdens de oorlog was er totaal geen contact met de stad, wat dus betekende dat de mensen moesten overleven van wat de natuur hen te bieden had …. en dat is niet zo veel, geloof me!
Ik heb dan ook diep respect voor de vele mensen die in dergelijke omstandigheden hebben moeten en nog steeds moeten overleven. Met de relativistische theorie van ‘die mensen zijn dat gewoon en weten van niet beter’ ga ik totaal niet mee akkoord! Iedereen verdient een menswaardig bestaan, ook diegene die in arme omstandigheden zijn geboren en opgebracht.

Ik ben blij dat ik de moed op gehad om de tocht te doen, want vele mensen van allerlei organisaties willen maar werken tot waar er een 4x4 geraakt. Normaal ging een stagaire van ADICI ons vergezellen, maar de afstand zag hij toch niet zo zitten … tja als je iets wezenlijks voor de mensen wilt doen, moet je ook een besef hebben van hun levensomstandigheden. En dat besef en inzicht krijg je maar door er effectief naar toe te gaan. En twee blauwe knieën, een blauwe teen en vele muggenbeten heb ik er gerust voor over!

Un fuerte abrazo
Lieselotte

Ps: dat we door ‘pura selva’ liepen of zeg maar oerwoud bewijst de slang die ons pas kruiste! Gelukkig was ze al dood … Over de grote spinnen die over de muren van het huis kropen, spreek ik nog niet!

Die digitale fototoestellen hebben ook wel iets leuks: je kan onmiddellijk het resultaat aan de mensen tonen! De kinderen wilden na de kennismaking met het digitale gebeuren onmiddellijk dat ik een foto trok van hun ‘virgen’ (Maria-beeld) in de slaapruimte. Niet zo’n makkelijk opdracht want het is daar pikke donker. Elektriciteit is er niet in het dorp. Het is toch een leuke foto geworden.